Rozróżnić można co najmniej trzy typy wiedzy, którym każda organizacja powinna poświęcić część swojej uwagi w odniesieniu do ich gromadzenia, selekcji, analizy, udostępniania oraz przetwarzania. Ważność typów zależy wprost od aktywności oraz celów, jakie organizacja stawia przed sobą. Startupy technologiczne, nastawione na kreatywność oraz tworzenie nowej wartości na rynku, będą używać innych priorytetów niż jednostki z sektora publicznego, które w głównej mierze koncentrować się będą na zapewnianiu efektywności oraz stabilności oferowanych przez siebie usług.

W ostatnim czasie powstał szereg publikacji na temat typów oraz rodzajów wiedzy. W tym artykule wyodrębnimy trzy takie typy:

  • Wiedza bezpośrednia (jednoznaczna);
  • Wiedza pośrednia (taktyczna);
  • Wiedza kulturowa (organizacyjna);

Typy wiedzy

Wiedza bezpośrednia (jednoznaczna)

Odnosi się do dokumentów, zdjęć, nagrań audio-video, rysunków, modeli oraz procedur operacyjnych. Swoim zakresem obejmuje również zbiór reguł i aktywności, podejmowanych w organizacji, a które determinują, w jaki sposób organizacja działa i funkcjonuje, a także jak koordynuje zadania i aktywności. Ten typ wiedzy może być stale i konsekwentnie gromadzony oraz współdzielony z innymi.

Wiedza pośrednia (taktyczna)

Wykorzystywana przez osoby w organizacji do realizacji swoich zawodowych obowiązków. Ten typ wiedzy można zazwyczaj połączyć ze zdolnością wydawania osądów, zbiorem doświadczeń oraz wiedzą ekspercką z określonej dziedziny, kreatywnością oraz szeroko pojętym ‚know-how’. Przeważnie jest ciężka do uchwycenia w postaci rutyn oraz zbioru jakichkolwiek reguł, a także wykracza poza granice praktycznego doświadczenia i powiązana jest z historią i kulturą organizacyjną.

Wiedza kulturowa (organizacyjna)

Ten typ zawiera przekonania, relacje, normy, wartości, rytuały oraz symbole wykorzystywane przez organizację oraz jej pracowników.

Wiedza ta kształtuje sposób, w jaki pracownicy się zachowują, determinuje mechanizmy nawiązywania oraz utrzymywania relacji pomiędzy nimi. Pomimo trudności jej wyrażenia, jest przez większość pracowników rozumiana w sposób bardzo zbliżony i spójny. Jej transfer odbywa się poprzez zachodzące interakcje oraz poprzez obserwację zachowań innych pracowników, a jej kontekst oderwany jest od procesów.

Wszystkie typy wiedzy są ważne

Zarządzania wiedzą skoncentrowane jedynie na zbieraniu,  utrzymywaniu oraz zapewnianiu dostępu do dokumentów czy innych statycznych materiałów będzie skutkować tym, że organizacja będzie gubić inne aspekty wiedzy. Aktywności te będą bardziej zbliżone do zarządzania dokumentami czy zarządzania informacją. Świadomość o tym, że istnieją różne typy wiedzy powinna wymusić holistyczne podejście organizacji do wiedzy. Jej zakres powinien być szeroki i obejmować ludzi, relacje pomiędzy nimi, a także ich umiejętności i kompetencje. Sytuacja oraz pozycja na rynku powinny stanowić główne kryterium oceny ważności każdego typu wiedzy.

Dowiedz się więcej o tym, jakie korzyści niesie ze sobą zarządzanie wiedzą w organizacji.